Πίσω

Πώς μπορεί η Ελλάδα να ξαναμπεί σε τροχιά ανάπτυξης

Πώς μπορεί η Ελλάδα να ξαναμπεί σε τροχιά ανάπτυξης

22/05/11

Δημήτρης  Βαγιανός  και Μιχάλης  Χαλιάσος
Καθηγητές Οικονομικών του London School of Economics και του Goethe University Frankfurt
Η Καθημερινή


Η επίλυση της ελληνικής κρίσης εξαρτάται από βαθιές μεταρρυθμίσεις που θα απαιτήσουν χρόνια. Ο δημόσιος τομέας πρέπει να μεταβληθεί από κομματικό μηχανισμό διορισμών χωρίς κίνητρα αποτελεσματικότητας σε αποδοτικό πάροχο υπηρεσιών προς την οικονομία και κοινωνία. Θεωρούμε ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με κίνητρα που ανταμείβουν την παραγωγικότητα. Αλλεπάλληλες ομοιόμορφες μειώσεις μισθών χωρίς αναφορά σε παραγωγικότητα, αποθαρρύνουν ή απομακρύνουν τα πιο δυναμικά στελέχη του Δημοσίου και νέους ανθρώπους. Πρέπει να συνδυάσουμε το αποθαρρυντικό μήνυμα της μείωσης μισθών με μια θετική προοπτική: τη δυνατότητα αύξησης ή προαγωγής συνδεδεμένης με παραγωγικότητα, ώστε να μη χάνονται οι καλύτεροι. Για παράδειγμα, στα γερμανικά πανεπιστήμια, ένα ποσοστό του μισθού εξαρτάται από την παραγωγικότητα που εξετάζεται ανά πενταετία.
Με τη δικαιολογημένη έλλειψη εμπιστοσύνης σε θεσμούς, ποιος θα κρίνει την παραγωγικότητα; Εδώ μπορούμε να βασιστούμε σε δύο άξονες: «μπόλιασμα» με διεθνείς αξιοκρατικές πρακτικές και ευθυγράμμιση συμφερόντων κρινομένων και κρινόντων.
Για τον καθορισμό και εφαρμογή κριτηρίων αξιολόγησης δημοσίων φορέων, μπορούμε να αξιοποιήσουμε διεθνείς φορείς αξιολόγησης με φήμη αμεροληψίας, κορυφαίους Ελληνες μετανάστες σε χώρες με αποδοτικότερα συστήματα και ξένους επιστήμονες και επιχειρηματίες διατεθειμένους να μεταφέρουν άριστες πρακτικές.
Ανώτερα στελέχη αξιολογούν προσωπικό, με απαραίτητη προϋπόθεση να κρίνονται και αυτά με βάση την αποδοτικότητα του φορέα σε σύγκριση με τη άριστη διεθνή πρακτική. Τα συμβούλια κρίσης αξιολογούνται με βάση την παρατηρούμενη συμβολή τους στην παραγωγικότητα. Ετσι, ευθυγραμμίζονται τα κίνητρα.
Ανταποκρίνονται οι Ελληνες σε κίνητρα ή είναι καταδικασμένοι από τα γονίδιά τους σε σπατάλη, χαμηλή παραγωγικότητα, ασυδοσία και διαφθορά; Θεωρούμε τη «γονιδιακή θεωρία» εξαιρετικά προβληματική. Πρώτον, αν οι Ελληνες είχαν πρόβλημα γονιδίων, δεν θα μπορούσαν να διακριθούν σε χώρες με ανεπτυγμένους θεσμούς και έλεγχο ποιότητας. Αυτό υποδηλώνει ότι ο Ελληνας μπορεί να αποδώσει όταν βρεθεί στο κατάλληλο περιβάλλον και πεισθεί ότι όλοι κρίνονται αξιοκρατικά. Δεύτερον, δεν θα μπορούσαν να αποδώσουν σε οργανωτικά σχήματα με ξένους, όπως π. χ. το αεροδρόμιο Αθηνών.

Τρίτον, υπάρχει στο εξωτερικό διάχυτη η εντύπωση ότι, επειδή ο δημόσιος τομέας στην Ελλάδα είναι υπερχρεωμένος, το ίδιο ισχύει και για τα ελληνικά νοικοκυριά, που χαρακτηρίζονται από σπατάλη και αλόγιστη ανάληψη κινδύνου. Αυτό όμως δεν ισχύει, όπως έχουμε δείξει σε πρόσφατη μελέτη με τους Δημήτρη Γεωργαράκο και Δημήτρη Χριστέλη.
Τα καθαρά περιουσιακά στοιχεία (αφαιρώντας, δάνεια) με τα οποία τα ελληνικά νοικοκυριά πλησιάζουν ή διάγουν τις μεγαλύτερες ηλικίες, ήταν το 2004 σε επίπεδο μεγαλύτερο από των ΗΠΑ, διπλάσιο του μέσου όρου των ανεπτυγμένων ευρωπαϊκών χωρών, πενταπλάσιο της Γερμανίας, και κοντά σε αυτό της Γαλλίας στο φτωχότερο 25% της κατανομής. Στο μέσον της κατανομής, ο καθαρός πλούτος ήταν συγκρίσιμος με αυτόν της Αυστρίας και μεγαλύτερος της Γερμανίας και Δανίας, αν και κατώτερος από το μέσο όρο των ευρωπαϊκών χωρών. Μεγάλο ρόλο παίζει η προτεραιότητα που αποδίδουμε στο να αποκτήσουμε, διατηρήσουμε και κληροδοτήσουμε κατοικία και γη.
Μια αξιόπιστη αλλαγή του σκηνικού, με θεσμικές μεταβολές σύμφωνες με την άριστη διεθνή πρακτική, μπορεί να αποκαταστήσει τη χαμένη εμπιστοσύνη και να ενεργοποιήσει ένα λαό που ανταποκρίνεται σε κίνητρα. Αυτό, όμως, που χρειάζεται περισσότερο είναι να πιστέψουν στο μέλλον οι ίδιοι οι Ελληνες. Εδώ παίζουν καθοριστικό ρόλο τα μέσα ενημέρωσης και ο πολιτικός διάλογος. Είναι αποφασιστικής σημασίας για το επενδυτικό και κοινωνικό κλίμα να μεταφερθεί η προσοχή στους πολλούς που έχουν να κερδίσουν από μια ανταγωνιστικότερη οικονομία, όπου η παραγωγικότητα αμείβεται. Μόνο τότε μπορούμε να ελπίσουμε ότι οι Ελληνες θα διοχετεύσουν την πλούσια ευρηματικότητά τους όχι στη διεκδίκηση, που είναι αναποτελεσμαιτκή σε καιρούς λιτότητας, αλλά στην ανεύρεση νέων δρόμων προς την ανάπτυξη και ευημερία.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economy_1_22/05/2011_442985

Copyright © 2011 idkaramanlis | All rights reserved.

Επικοινωνία

Πειραιώς 62
18346, Μοσχάτο
Τηλ. 2109444303
Fax. 2109444860
e-mail: info[at]idkaramanlis[dot]gr