Πίσω

Pisa 2009: Μια άλλη άποψη

Pisa 2009: Μια άλλη άποψη

Βασίλης Τόλιας

Διευθυντής Λυκείου στη Γερμανική Σχολή Αθηνών

Τα αποτελέσματα του διαγωνισμού ΡΙSA του 2009 δημοσιεύθηκαν και οι συζητήσεις στην Ελλάδα αλλά και σε πολλές άλλες χώρες που συμμετείχαν έχουν αρχίσει. Τα γνωστά ερωτήματα, γιατί τόσο άσχημες επιδόσεις, τι φταίει, ποιος φταίει, τι μπορεί να αλλάξει και οι αφορισμοί του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος διατυπώθηκαν για μια ακόμη φορά.

Ο διαγωνισμός PISA γίνεται κάθε 3 χρόνια  σε μαθητές της Α΄ Λυκείου οι οποίοι διαγωνίζονται στην κατανόηση κειμένου, στις θετικές επιστήμες και στα μαθηματικά,  σε κοινά θέματα. Ο διαγωνισμός αυτός αποτελεί εδώ και μία δεκαετία κριτήριο της αποτελεσματικότητας των εκπαιδευτικών συστημάτων των χωρών που παίρνουν μέρος. Το 2009 έλαβαν μέρος 64 χώρες μέλη του ΟΑΣΑ και όχι μόνο.

Τα αποτελέσματα του διαγωνισμού ΡΙSA 2009 που ανακοινώθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα  μας έκρυβαν εκπλήξεις και ερωτήματα. Πολλές ασιατικές χώρες βρέθηκαν στις πρώτες θέσεις του διαγωνισμού με καλύτερη την Νότια Κορέα και ενώ μέχρι σήμερα πολλοί στην χώρα μας είχαν σαν πρότυπο το εκπαιδευτικό σύστημα της Φινλανδίας ίσως τώρα τρέξουν να εξετάσουν το εκπαιδευτικό σύστημα της Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας.

Για να δούμε όμως τι αναφέρει  ο ανταποκριτής του περιοδικού Spiegel  στο άρθρο του με τίτλο «Μαθαίνω σημαίνει υποφέρω» από την Σεούλ.  Ο Cho Sang Hee είναι 15 ετών και φοιτά στην Γ΄ Γυμνασίου. Έχει ελάχιστο ελεύθερο χρόνο. Από τις 8 το πρωί μέχρι τις 3 έως 4 το μεσημέρι βρίσκεται στο σχολείο. Δύο απογεύματα την εβδομάδα κάνει ιδιαίτερα μαθήματα αγγλικών. Τα υπόλοιπα απογεύματα πηγαίνει φροντιστήριο (Hakwon) πολλές φορές μέχρι τις 10 το βράδυ, για την προετοιμασία  των εισαγωγικών εξετάσεων στα πανεπιστήμια. Οι βαθμοί παίζουν τεράστιο ρόλο στο σχολείο και όλα είναι προσανατολισμένα στα τεστ, διαγωνίσματα, εξετάσεις. Υπάρχουν 70.000 τέτοια φροντιστήρια και οι γονείς πληρώνουν περίπου 200-300 ευρώ το μήνα για κάθε μάθημα.

Σίγουρα κάτι μας θυμίζουν από Ελλάδα όλα τα προηγούμενα. Και ενώ η Ν. Κορέα βρίσκεται στην δεύτερη θέση της κατάταξης του PISA εμείς βρισκόμαστε στην 31η θέση αλλά με τα καλύτερα αποτελέσματα που είχαμε μέχρι σήμερα.

Τι άλλαξε στο εκπαιδευτικό σύστημα τις χώρας μας και φαίνεται να βελτιώνουμε τις επιδόσεις μας; Πώς μπορεί μια χώρα όπου οι μαθητές της βιώνουν την ίδια σκληρή πραγματικότητα με τους δικούς μας να εμφανίζεται σαν να έχει ένα από τα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα παγκοσμίως; Μήπως τελικά το εργαλείο PISA δεν είναι και τόσο αξιόπιστο; Τι πραγματικά μετρά ο διαγωνισμός αυτός;

Μερικές σίγουρες απαντήσεις: Τίποτα ουσιαστικό δεν άλλαξε στο εκπαιδευτικό μας σύστημα τα τελευταία χρόνια. Ο διαγωνισμός είναι προσανατολισμένος στην μέτρηση των ικανοτήτων για την επίλυση προβλημάτων κυρίως της καθημερινής ζωής και στηρίζεται κυρίως στις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Ο διαγωνισμός δεν εξετάζει την παιδαγωγική διάσταση ενός παιδευτικού συστήματος δεν ενδιαφέρεται για ακαδημαϊκές γνώσεις, αξίες, συμπεριφορές.

Σε καμιά περίπτωση όλα αυτά δεν μπορούν να λειτουργήσουν σαν ελαφρυντικά ή άλλοθι του πολλαπλώς αποδεδειγμένου αναποτελεσματικού και στρεβλού εκπαιδευτικού μας συστήματος. Ειδικά όμως τα τωρινά αποτελέσματα ενός διαγωνισμού, που μέχρι τώρα αποτελούσε το πιο ισχυρό κριτήριο των εκπαιδευτικών συστημάτων, πρέπει  να αναλυθούν προσεκτικά γιατί με την πρώτη ανάγνωση περιέχουν πολλές αντιφάσεις.

Αλλά και εμείς στην Ελλάδα θα πρέπει να βάλουμε κάποια στιγμή το μέτρο στη ζωή μας. Μέτρο στην ισοπεδωτική κριτική, μέτρο στην κινδυνολογία αλλά και στον άκρατο θαυμασμό σε συστήματα που υπάρχουν σε άλλες χώρες. Δεν πρέπει να γίνουμε Δανία ή Φινλανδία αλλά να βρούμε τους τρόπους που ταιριάζουν σε μας, στην κουλτούρα μας και στην νοοτροπία μας.

Copyright © 2011 idkaramanlis | All rights reserved.

Επικοινωνία

Πειραιώς 62
18346, Μοσχάτο
Τηλ. 2109444303
Fax. 2109444860
e-mail: info[at]idkaramanlis[dot]gr