Πίσω

Νέα θεμέλια διακυβέρνησης

Νέα θεμέλια διακυβέρνησης

26/03/11

Μαριέττα Γιαννάκου

Επικεφαλής της Κ.Ο. της Ν.Δ. στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τ. υπουργός.

Η Καθημερινή

Ελλάδα και Ε.Ε. διέρχονται μια ιστορικής σημασίας κρίσιμη πολιτική και οικονομική συγκυρία, ενώ συμπληρώθηκαν τριάντα χρόνια από την ένταξη της πρώτης στη δεύτερη. Δεν είναι σκόπιμο να κάνει κάποιος προφητείες και υποθέσεις εργασίας, είτε ως Κασσάνδρα είτε ως ένας αισιόδοξος ή ιδεαλιστής παρατηρητής. Θα περιοριστώ στην παρατήρηση ότι το πλέον βέβαιο είναι πως Ελλάδα και Ε.Ε. θα εξέλθουν από τη συγκυρία οπωσδήποτε διαφορετικές. Βρίσκονται πράγματι σε εξέλιξη οι διαδικασίες μετασχηματισμού και μετεξέλιξης, έπειτα από το σοκ της έλλειψης της οικονομικής διακυβέρνησης εν καιρώ κρίσης.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το όργανο δηλαδή που χαράσσει τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ε.Ε., προσπαθεί να συγκεράσει τα συμφέροντα της Ε.Ε. συνολικά με τα συμφέροντα και τα προβλήματα των μεμονωμένων κρατών. Επί του παρόντος το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεν έχει κατορθώσει να ευθυγραμμίσει τα συμφέροντα αυτά προς μία συνεκτική κατεύθυνση.

Η δυσκολία αυτή εξηγείται αν αντιληφθούμε τι διακυβεύεται σήμερα στην Ευρώπη: η κατάρρευση της δημοσιονομικής θέσης ορισμένων κρατών, η ύφεση που πλήττει αρκετές ευρωπαϊκές οικονομίες και οι κίνδυνοι που απορρέουν για τα θεμελιώδη στοιχεία της νομισματικής πολιτικής για το ευρώ. Οι ευρωπαϊκές πολιτικές ηγεσίες, δηλαδή, καλούνται να κάνουν μια σοβαρή διαχείριση του υψηλού ρίσκου της διακυβέρνησης σήμερα. Η κρίση νομιμοποίησης που προέκυψε στην Πορτογαλία και οδήγησε στην παραίτηση της κυβέρνησης είναι μάλλον ενδεικτική των λεπτών πολιτικών ισορροπιών που επικρατούν.

Από πολλές απόψεις έχουν γίνει θετικά βήματα, όπως ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας, το υπό διαμόρφωση Σύμφωνο για το Ευρώ, η δέσμευση όλων να προωθήσουν τη δημοσιονομική εξυγίανση, να τηρήσουν τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και να προωθήσουν όλες τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Ακόμη, είναι σημαντική η έμπρακτη διευκόλυνση των κρατών που σήμερα βρίσκονται στο επίκεντρο της κρίσης.

Δεν θα πρέπει, ωστόσο, να παραλείψουμε αυτά που επισημαίνει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αλλά δεν βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα των media. Πρόκειται για την έμφαση στη στρατηγική για την Ευρώπη 2020 για την αντιμετώπιση της ανεργίας, τον συνδυασμό ασφάλειας και ευελιξίας στην εργασία, την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων, την έμφαση στην έρευνα και την καινοτομία, την αποδοτική ενεργειακή πολιτική κ.ά. Σύμφωνα με τον κ. Maystadt, πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, για την πλήρη εφαρμογή της στρατηγικής 2020 θα χρειαστούν 3 τρισ. ευρώ που θα προέλθουν τόσο από κοινοτικούς και εθνικούς πόρους, όσο και από ευρωπαϊκά δάνεια.

Σήμερα τίθενται τα θεμέλια για τις ισχυρές οικονομίες της επόμενης περιόδου, ενώ όσοι υστερήσουν στην κατεύθυνση αυτή θα παραμείνουν καθηλωμένοι σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Επειδή δεν πρέπει να αντιλαμβανόμαστε την Ε.Ε. ως ένα αδιαφοροποίητο σύνολο, θα επισημάνω ορισμένες χαρακτηριστικές διαφορές: δημόσια χρέη που κυμαίνονται από 20-40% του ΑΕΠ (Σουηδία, Ρουμανία) έως άνω του 100% ΑΕΠ (Ελλάδα, Ιταλία), δημοσιονομικά ελλείμματα που κυμαίνονται από τιμές έως 3% (Σουηδία, Εσθονία) έως τιμές άνω του 10% (Ελλάδα, Ισπανία), οικονομική ανάπτυξη άνω του 4% (Σουηδία, Σλοβακία) ή οικονομική ύφεση πλέον του –4% (Ελλάδα, Ρουμανία), ανεργία από 4% (Ολλανδία, Αυστρία) έως άνω του 15% (Ισπανία, Λεττονία).

Ενδεχομένως αυτές οι διαφοροποιήσεις να οδηγήσουν σε σοβαρές ανισορροπίες μεταξύ των ευρωπαϊκών οικονομιών και κατ’ επέκταση, σε κοινωνικές ασυμμετρίες μεταξύ των κρατών, όσο και στο εσωτερικό τους. Για παράδειγμα, ο συνδυασμός ενός χαμηλού κατά κεφαλήν ΑΕΠ, μακροχρόνιας υψηλής ανεργίας και περιορισμένων κοινωνικών δαπανών, ενδέχεται να οδηγήσει αρκετά νοικοκυριά κάτω από τα όρια της φτώχειας με δυσμενείς όρους διαβίωσης και προόδου. Δεν θα πρέπει δε να παραβλέπουμε και τις πολιτικές διαστάσεις μιας τέτοιας εξέλιξης.

Ηδη ορισμένα κράτη ζητούν γρηγορότερα βήματα στην κατεύθυνση της περαιτέρω απελευθέρωσης των αγορών, των νέων στόχων για την Ενιαία Αγορά, ιδιαιτέρως στον κλάδο των υπηρεσιών, και την ενίσχυση της θέσης της Ε.Ε. στο παγκόσμιο εμπόριο. Αν και η ενισχυμένη συνεργασία είναι αποδεκτή, η κοινοτική μέθοδος και η αναζήτηση κοινών στόχων και πολιτικών για όλα τα κράτη-μέλη είναι επιθυμητή και σκόπιμη.

Η προηγηθείσα ανάλυση προδιαγράφει το ευρύτερο πλέγμα προβλημάτων, προκλήσεων και δυνατοτήτων για την Ελλάδα. Σε κάθε περίπτωση, η χώρα πρέπει να αλλάξει ριζικά το σημερινό μείγμα πολιτικής, με τα πενιχρά του αποτελέσματα, αν θέλει να βρεθεί μεταξύ των πρωτοπόρων της επόμενης ημέρας. Ορισμένες από τις αποτυχίες της κυβέρνησης είναι μνημειώδεις, ιδιαίτερα στο πεδίο της συλλογής φορολογικών εσόδων και της λειτουργίας αναπτυξιακών καταλυτών.

Ωστόσο, δυνατότητες υπάρχουν και πρέπει να αξιοποιηθούν. Για παράδειγμα, παρατηρούμε μια ενίσχυση των εξαγωγών, η οποία θα μπορούσε να παγιώσει μια πολιτική εξωστρέφειας της βιομηχανίας και της μεταποίησης. Ακόμη, διαφαίνονται καλές προοπτικές για την τουριστική αγορά, εξέλιξη που πρέπει να αποδώσει τα μέγιστα δυνατά αποτελέσματα σε σχέση με την εισροή συναλλάγματος.

Η κυβέρνηση, όμως, υστερεί να ανταποκριθεί στα θετικά δείγματα μιας οικονομίας και μιας κοινωνίας που προσπαθούν να επαναφέρουν τη χώρα στην οδό της ανάκαμψης. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση δείχνει να παραβλέπει τους στόχους της Ευρώπης 2020, καθώς δεν υπάρχει καμία προετοιμασία σε επίπεδο κεντρικής ή περιφερειακής διοίκησης. Επιπλέον, πρέπει να συμμετέχουμε δυναμικά στη συζήτηση που ξεκίνησε για τη διαμόρφωση των προτεραιοτήτων της επόμενης προγραμματικής περιόδου 2013-2020 -για τις πολιτικές προκλήσεις και τις δημοσιονομικές προοπτικές- που θα ακολουθήσει έπειτα από την τρέχουσα περίοδο του ΕΣΠΑ.

Καταλήγοντας, η σημερινή κρίση είναι σοβαρή, αλλά δεν είναι καινοφανής ιστορικά. Τη δεκαετία του ’70 αντιμετωπίσαμε την πετρελαϊκή κρίση και τον αλματώδη πληθωρισμό. Σημασία έχει να κτίσουμε νέα θεμέλια και να είμαστε στην πρωτοπορία των κρατών στην περίοδο ανάπτυξης που έρχεται. Η Ελλάδα καλείται να ολοκληρώσει την πολιτειακή, πολιτική και κοινωνική αναδιοργάνωση της Μεταπολίτευσης με την οικονομική αναδιάρθρωση και την απελευθέρωση των δημιουργικών ικανοτήτων της ελληνικής κοινωνίας.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_100061_26/03/2011_437125

Copyright © 2011 idkaramanlis | All rights reserved.

Επικοινωνία

Πειραιώς 62
18346, Μοσχάτο
Τηλ. 2109444303
Fax. 2109444860
e-mail: info[at]idkaramanlis[dot]gr